Bakan Kacır: Türkiye küresel bir yapay zeka çerçevesinin şekillendirilmesine katkıda bulunmakta kararlıdır
Tuğçe SEZER ODABAŞI- Harun ŞAHBAZOĞLU / İSTANBUL, (DHA)- TRT World Forum'unun ikinci gününde konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, "Ulusal kabiliyetlerimizi güçlendirirken, hiçbir milletin yapay zekanın getirdiği zorlukların üstesinden tek başına gelemeyeceğinin farkındayız
TRT World Forum'unun ikinci gününde konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ulusal kabiliyetlerimizi güçlendirirken, hiçbir milletin yapay zekanın getirdiği zorlukların üstesinden tek başına gelemeyeceğinin farkındayız. Türkiye, insan sorumluluğuna, güvenliğe ve tüm milletlerin anlamlı katılımına dayanan küresel bir yapay zeka çerçevesinin şekillendirilmesine katkıda bulunmakta kararlıdır dedi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, dün başlayan 'TRT World Forum 2026'nın ikinci gününde 'Yapay Zeka Çağında Sorumluluğu Yönetmek' adlı oturumun açılış konuşmasını gerçekleştirdi.
'İNSAN MERKEZLİ, RİSK TABANLI BİR YAKLAŞIM DOĞRU YOLU SUNMAKTADIR'
Bakan Mehmet Fatih Kacır, Giderek yapay zeka odaklı hale gelen bir dünyada net kurallar koymak, etkili denetim sağlamak ve temel hakları korumak hükümetlerin asli sorumluluğudur. Ancak toplumu korumak ile yenilikçiliği teşvik etmek el ele gitmelidir. İnsan merkezli, risk tabanlı bir yaklaşım doğru yolu sunmaktadır. Türkiye'nin yapay zekaya yaklaşımındaki anlayış tam olarak budur. Türkiye için teknoloji hiçbir zaman tek başına bir amaç olmamıştır. Teknolojinin değeri; insan hayatına, onuruna, adalete ve daha geniş çapta paylaşılan refaha kattığı şeyde yatar. Bizler, somut politikalar, yatırımlar ve uluslararası iş birlikleri aracılığıyla bu vizyonu gerçeğe dönüştürmekte kararlıyız. Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, yapay zeka alanındaki hedeflerimiz için sağlam bir zemin oluşturan güçlü bir araştırma, yenilikçilik ve sanayi üretimi ekosistemi kurduk. TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü, bilimsel uzmanlığı sanayinin ihtiyaçlarıyla bir araya getirirken; Yapay Zekâ Ekosistem Çağrılarımız, özgün araştırmaların yenilikçi ürünlere, hizmetlere ve ekonomik değere dönüşmesine yardımcı oluyor. Ayrıca küçük ve orta ölçekli işletmelerin yapay zekâ teknolojilerini benimsemesini destekleyerek verimliliklerini ve rekabet güçlerini artırmalarını sağlıyoruz diye konuştu.
'ŞİMDİDEN 82 BİN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİMİZİ YAPAY ZEKA BECERİLERİYLE DONATTIK'
Mehmet Fatih Kacır, Bununla birlikte en büyük gücümüz gençliğimizdir. Eğitim ve yarışma programlarımız sayesinde şimdiden 82 bin üniversite öğrencimizi yapay zeka becerileriyle donattık. TEKNOFEST ve Deneyap Teknoloji Atölyeleri gibi girişimler, yeni nesil araştırmacıları, mühendisleri ve girişimcileri yetiştirmemize katkı sağlıyor. Yetenek ve yenilikçiliğin gelişmiş hesaplama altyapısıyla desteklenmesi gerektiğinin farkındayız. Bugüne kadar 9 bin araştırmacı, ulusal süper bilgisayar altyapımızın gelişmiş hesaplama kapasitesinden yararlandı. Dijital Avrupa Programı ve EuroHPC Ortak Girişimi, araştırmacılarımızın ve girişimlerimizin Avrupa'nın önde gelen bazı süper bilgisayarlarındaki 100 milyon dolar değerindeki hesaplama kaynaklarına ücretsiz olarak erişmelerini sağladı. HIT-30 Programı ile yapay zeka ve veri merkezlerine yönelik yatırımları hızlandırıyor, hesaplama kapasitemizi genişletiyor ve Türkiye'nin büyüyen yapay zekâ ekosistemini desteklemek için gereken altyapıyı inşa ediyoruz. Şüphesiz yapay zekanın tam ekonomik ve toplumsal değerini ortaya çıkarmak, araştırmacılar, girişimciler, sanayi ve kamu kurumları arasında ortak bir vizyon ve yakın bir iş birliği gerektirir. Bu anlayışla, Türkiye'nin 2026–2030 Yapay Zeka Eylem Planı'nı hazırladık. Eylem Planı, ulusal yapay zeka ekosistemimizi güçlendirmek, teknolojik gelişmeyi hızlandırmak ve bu devrimin sunduğu fırsatların toplumumuz için somut faydalara dönüşmesini sağlamak adına kapsamlı bir yol haritası sunmaktadır. Sorumlu yenilikçiliği, insan denetimini ve kamu güvenini Türkiye'nin yapay zeka hedeflerinin merkezine koymaktadır ifadelerini kullandı.
'BİLGE, TÜRKİYE'NİN TEKNOLOJİK BAĞIMSIZLIĞINI GÜÇLENDİRECEK'
Bakan Kacır, 'Farkında ol, faydalan, geliştir ve yön ver' şeklinde dört temel sütun etrafında kurgulanan Eylem Planımız, 2030 yılına yönelik hedeflerimizin büyüklüğünü yansıtmaktadır. Amacımız, Türkiye'yi yapay zeka teknolojilerinde öncü ülkeler arasına sokmaktır. Beş milyon vatandaşımızı yapay zeka okuryazarlığı becerileriyle donatmayı, 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ile birlikte bu teknolojileri farklı sektörlerde uygulayabilecek 100 bin profesyonel yetiştirmeyi hedefliyoruz. Araştırmacılara ve girişimcilere en az 2 bin kamu veri setini açarak gerçek dünya sorunlarına çözümler geliştirmeleri için yeni fırsatlar sunacağız. Türkiye'nin veri merkezi kapasitesini 2030 yılına kadar en az bir gigavata çıkaracak, veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zeka altyapısına özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık yatırımı harekete geçireceğiz. Türkçe büyük dil modelimiz BİLGE, Türkiye'nin teknolojik bağımsızlığını güçlendirecek, Türkçe dili ve yerel ekosistemimiz için tasarlanmış yeni üretken yapay zeka uygulamalarına imkan tanıyacaktır. Geliştiricilerin, girişimlerimizin, araştırmacılarımızın ve şirketlerimizin Türkiye'nin kendi yapay zeka kabiliyetleri üzerinde yeni ürün ve hizmetler inşa edebilmeleri için BİLGE'nin ilk sürümünü yakında kullanıma sunacağız dedi.
'YAPAY ZEKA ETİK KURULU, ÇOCUKLARIMIZIN GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASINA ÖZEL BİR ÖNEM VERECEK'
Bakan Kacır, Yapay zeka çözümleri geliştirme kapasitemizi genişletirken, bu çözümlerin güvenli ve sorumlu kullanımına ilişkin koşulları oluşturmakta da aynı derecede kararlıyız. Etkili düzenlemelerin, farklı yapay zeka uygulamalarının taşıdığı risklerle orantılı olması gerektiğine inanıyoruz. Bir üreticinin rutin üretimi optimize etmesine yardımcı olan bir sistem; tıbbi tedaviyi veya temel kamu hizmetlerine erişimi etkileyen bir sistemle aynı düzenleyici yükümlülüklere tabi tutulmamalıdır. Yüksek etkili uygulamalarda daha güçlü koruma tedbirleri, yaygınlaştırma öncesinde uygun değerlendirmeler ve anlamlı bir insan denetimi talep edeceğiz. Aynı zamanda yenilikçiliğin deney yapma alanına ihtiyaç duyduğunu da kabul ediyoruz. Öncelikli sektörlerde girişimcilerin ve araştırmacıların yeni teknolojileri net kurallar ve uygun koruma tedbirleri altında test edebilecekleri düzenleyici deney alanları (sandbox) kuracağız. Kuracağımız Yapay Zeka Etik Kurulu, gizliliğin korunmasına, ayrımcılığın önlenmesine ve çocuklarımızın güvenliğinin sağlanmasına özel bir önem vererek geliştiricilerimize ve kurumlarımıza rehberlik edecektir. Yenilikçilerin ihtiyaç duyduğu öngörülebilirliği, vatandaşların hak ettiği koruma tedbirlerini ve yeni teknolojilerin başarılı olmasını sağlayan güven ortamını sunacağız diye konuştu.
'BU GELECEK, BUGÜN KARAR ALANLARA AİT OLDUĞU KADAR ONU DEVRALACAK NESİLLERE DE AİTTİR'
Bakan Kacır son olarak, Ulusal kabiliyetlerimizi güçlendirirken, hiçbir milletin yapay zekanın getirdiği zorlukların üstesinden tek başına gelemeyeceğinin farkındayız. Türkiye, insan sorumluluğuna, güvenliğe ve tüm milletlerin anlamlı katılımına dayanan küresel bir yapay zeka çerçevesinin şekillendirilmesine katkıda bulunmakta kararlıdır. Dilimizde bir kelime var. 'emanet'. Koruma sorumluluğumuza verilen, korumak ve bizden sonrakilere devretmekle yükümlü olduğumuz bir şeyi ifade eder. Yapay zeka ile şekillendirmekte olduğumuz gelecek de işte böyle bir emanettir. Bu gelecek, bugün karar alanlara ait olduğu kadar onu devralacak nesillere de aittir. Bizim o nesillere güçlü teknolojilerden daha fazlası borcumuz var. Onlara bu sistemleri sorgulama özgürlüğünü, onları sorumlu tutacak kurumları ve hizmet ettikleri amaçları şekillendirme imkânını borçluyuz. Türkiye, bu sorumluluğu gözeten, insan onurunu koruyan ve her millete ortak geleceğimizi şekillendirmede anlamlı bir ses veren küresel bir yapay zekâ vizyonuna öncülük etmeye hazırdır. Gelecek nesiller bizi sadece geliştirdiğimiz teknolojilerle değil, aynı zamanda onların geleceğini şekillendirirken gösterdiğimiz sorumlulukla da hatırlasın ifadelerini kullandı.