'Avrupa Birliği'nin yeşil pasaportla ilgili bir anda değişikliğe gitmesi beklenmiyor'

- VESTA Global Kurucu Ortağı Teuta Narazan, "Avrupa'ya girişte yeni bir kontrol döneminin başlaması gündemde. 2026'da devreye alınması planlanan ön başvuru sistemi, yeşil pasaportluların Avrupa yolculuklarına bugüne kadar sahip olduğu seyahat rahatlığını riske atabilir. Avrupa Birliği'nin yeşil pasaportla ilgili uygulamalarda bir anda köklü bir değişikliğe gitmesi beklenmiyor; ancak süreç kademeli olarak daha sıkı hale gelebilir" dedi.

Avrupa'ya seyahat planı yapan Türk vatandaşları için yeşil pasaport ve Schengen vizesi gündemdeki yerini koruyor. Avrupa Birliği (AB) verilerine göre, 2024 yılında Türkiye'den Schengen ülkelerine yapılan vize başvuruları 1 milyonun üzerine çıktı; başvuruların yaklaşık 160 bine yakını reddedildi. 2025 yılına ilişkin resmi veriler henüz açıklanmasa da mevcut başvuru yoğunluğu ve randevu talebi, bu yıl rakamların artacağına işaret ediyor. Öte yandan son dönemde gündeme gelen yeşil pasaporta sınırlama ihtimali de 'golden visa' gibi riski olmayan ve vatandaşlığa kadar ilerleyen modelleri öne çıkarıyor.

Son vize gündemleriyle birçok kişinin ne olacağını merak ettiğini söyleyen Vesta Global Kurucu Ortağı Teuta Narazan "Bu noktada alternatif senaryoları konuşmak gerekiyor. Avrupa Birliği'nin yeşil pasaportla ilgili uygulamalarda bir anda köklü bir değişikliğe gitmesi beklenmiyor; ancak süreç kademeli olarak daha sıkı hale gelebilir. Bazı ülkelerde kuralların daha dar yorumlanması, muafiyet kapsamının belirli gruplarla sınırlandırılması ya da giriş süreçlerinin uzaması bu çerçevede öne çıkan ihtimaller arasında. Henüz resmi bir açıklamanın yapılmadığını belirtmekte fayda var. Ancak süreçte sorun yaşamak istemeyen danışanlarımız, vizeyle ilgili belirsizliklerden etkilenmeyecek alternatif oturum ve yatırım seçeneklerini de değerlendirmeye aldı" dedi.

'ALTERNATİF SENARYOLAR DEĞERLENDİRİLMELİ'

AB'nin bu sene yürürlüğe almayı planladığı ETIAS (European Travel Information and Authorisation System) ise Schengen bölgesine vizesiz seyahat edebilen yolcular için seyahat öncesi dijital bir yetkilendirme süreci öngörüyor. Son dönemde yeşil pasaportlara ilişkin tartışmaların artması, Avrupa'ya giriş süreçlerinin daha planlı ve öngörülebilir hale gelmesi konusunu da ön plana taşıyor. ETIAS'ın yeşil pasaportlular açısından önemine dikkat çeken Narazan, şunları söyledi: "ETIAS bir vize uygulaması değil; ancak Avrupa'ya giriş süreçlerinin daha planlı ve önceden kurgulanmasını gerektiren yeni bir döneme işaret ediyor. Yeşil pasaport sahipleri için mevcut haklarda ani bir değişiklik öngörülmese de, dijital ön kontrol ve hazırlık süreçleri öne çıkabilir. Bu çerçevede, Avrupa'da eğitim, iş veya yaşam planı yapan bireyler farklı seçenekleri ve alternatif senaryoları değerlendirmeli."

Schengen vizesine paralel olarak, Avrupa'da Golden Visa olarak bilinen yatırım yoluyla oturum programları da daha fazla gündeme geliyor. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Narazan, 2024 yılında yaklaşık 160 bin Schengen vize başvurusunun red ile sonuçlandığına dikkat çekti. Narazan, "Bu tablo, Avrupa'ya erişimde daha öngörülebilir yolların neden daha fazla konuşulduğunu gösteriyor. Fon ve gayrimenkul yatırımı bu seçeneklerden biri. Avrupa Birliği ülkelerinde uygulanan çeşitli programlar sayesinde, yatırım yoluyla oturum hakkı elde etmek mümkün. Golden Visa gibi programlar; aile bireylerini kapsaması, eğitim ve uzun vadeli yaşam planlarına imkan tanıması nedeniyle öne çıkıyor. Ülkeden ülkeye değişen modeller ve yatırım tutarları sayesinde, farklı bütçelere uygun seçenekler bulunabiliyor" diye konuştu.

Narazan, "Türk yatırımcıların tercih ettiği ülkelerde mevcut yatırım bütçeleri de değişkenlik gösteriyor. Yunanistan'da Golden Visa programı, bölgeye bağlı olarak 250 bin Euro ile 800 bin Euro arasında değişirken; Portekiz'de yatırım yoluyla oturum için fon yatırımları 500 bin Euro'dan başlıyor. Serbest dolaşım sağlayan Karayip pasaportları ise yaklaşık 200 bin dolardan başlayan tutarlarla daha erişilebilir bütçe arayanlar için ön planda. Ulaşılabilir bütçe aralıkları ve Avrupa'ya giriş süreçlerine ilişkin son gelişmeler, yatırımcıların farklı çözümleri değerlendirmesinde etkili oluyor. 2026'da yürürlüğe girmesi planlanan ETIAS ile birlikte, yeşil pasaportlular için Schengen vizesine alternatifler de gündemdeki yerini koruyor" dedi.