Bakan Yumaklı: Kahverengi kokarcaya karşı 1 milyon 650 bin samuray arısı

TARIM ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, kahverengi kokarca zararlısıyla mücadele kapsamında 2026 yılı içinde doğaya 1 milyon 650 bin samuray arısı salındığını bildirdi.

Bakan Yumaklı, yaptığı yazılı açıklamada, fındık başta olmak üzere 300'den fazla bitkisel üründe zarara yol açabilen kahverengi kokarcaya karşı entegre mücadele prensipleri çerçevesinde mekanik, biyoteknik, biyolojik ve kimyasal mücadele yöntemlerini içeren 'Kahverengi Kokarca ile Mücadele Eylem Planı' yürütüldüğünü hatırlattı. Bakanlığın planlamaları doğrultusunda, zararlının bulunduğu ve risk altında görülen illere samuray arısı salımları yapıldığını belirten Yumaklı, şu bilgileri aktardı:

"2025 yılında il sayısı 40'a çıkarılarak yaklaşık 1 milyon 156 bin adet samuray arısı salımı gerçekleştirilmiş olup bu çalışma dünya ölçeğinde dikkat çeken parazitoit salım uygulamaları arasında yer alıyor. Bununla birlikte kahverengi kokarca zararlısına karşı feromon tuzaklardan samuray arısına kadar birçok farklı yöntemle mücadelemiz devam ediyor. 40 ilimizde öncelikle biyolojik mücadele, popülasyon yoğunluğunun yüksek olduğu ekonomik zarar eşiğini aşan alanlarda kimyasal mücadele, sonbahar döneminde ise Karadeniz ve Marmara Bölgelerindeki bulaşık alanlarda feromon tuzaklarla cezbet-öldür yöntemi uygulanarak mücadele çalışmaları sürdürülüyor. Ayrıca zararlının kışlamak amacıyla korunaklı alan dediğimiz ev, ahır, samanlık, serender, merek, depo vb. alanlara yöneldiği dönemde bir sonraki yılın popülasyonunun kırılması amacıyla kışlak mücadelesi yürütülüyor. 2026 yılında 859 bin 329 hanede kışlak mücadelesi yapıldı. Biyolojik mücadele amacıyla 2026 yılı içinde doğaya 1 milyon 650 bin adet samuray arısı salındı."

AZERBAYCAN'A 20 BİN SUMARAY ARISI

Yumaklı, kahverengi kokarca ile biyolojik mücadele kapsamında da uluslararası iş birliklerini güçlendirdiklerini vurgulayarak, "Parazitoit üretimi ve salımına ilişkin edinilen bilgi ve tecrübelerimizi Gürcistan ve Azerbaycan ile paylaşarak bu ülkelerde yürütülen biyolojik mücadele çalışmalarına teknik katkı sağlıyoruz. Bu kapsamda, ülkemizde üretilen 20 bin adet samuray arısını kardeş Azerbaycan'a gönderdik. Azerbaycan'da ilk parazitoit salımı 7 Temmuz 2026 tarihinde TAGEM'e bağlı Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü personelimizin teknik desteği ile başarıyla gerçekleştirildi. Bu bağlamda, ülkemizin geliştirdiği entegre mücadele modeli ve biyolojik mücadele uygulamaları, başta bölge ülkeleri olmak üzere birçok ülke tarafından yakından takip ediliyor ve örnek alınıyor" ifadelerini kullandı.

ÜRETİCİLERE EĞİTİMLER VERİLİYOR

Bakan Yumaklı, Kahverengi Kokarca ile Ülkesel Entegre Mücadele Yönetimi Projesi kapsamında üreticilere, zararlının kışlak döneminde etkin şekilde kontrol altına alınmasına yönelik, uygulanması gereken mücadele yöntemleri hakkında bilgilendirme ve eğitim faaliyetleri gerçekleştirildiğini dile getirerek eğitimlerde, zararlının biyolojisi, kışlak alanlarının tespiti, mekanik mücadele yöntemleri ile alınması gereken koruyucu tedbirlerin ayrıntılı olarak aktarıldığını belirtti. Biyolojik mücadele yöntemlerinin yaygınlaştırılması ve bu konuda toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla hazırlanan broşürlerin de üreticilere ve vatandaşlara dağıtıldığını aktaran Yumaklı, "Gerçekleştirilen bu faaliyetlerle zararlıyla mücadelede bilinç düzeyinin artırılması, sürdürülebilir mücadele yöntemlerinin teşvik edilmesi ve üreticilerin doğru uygulamalara yönlendirilmesi hedeflendi" dedi.

İKİ YENİ PROJE BAŞLATILDI

Bakan Yumaklı, bundan sonraki süreçte, alınan olumlu sonuçların daha da iyi seviyelere getirilmesi için mücadele işlemleri, salımı yapılan samuray arılarının etkinlikleri ve rekolte kayıplarının yıllık olarak incelenmeye devam edeceğini belirterek "2026 yılı itibarıyla bakanlığımız tarafından başlatılan iki yeni proje kapsamında kahverengi kokarcaya yönelik bilimsel çalışmalar daha da güçlendirilecek. 'Kahverengi Kokarcanın Fındıkta Verim ve Kalite Kayıplarının Ekonomik Analizi ve Kimyasal Mücadele Optimizasyonu Projesi' ile ekonomik zarar eşiği ve optimum kimyasal mücadele zamanı belirlenecek, elde edilen sonuçlar karar destek sistemlerine entegre edilerek üretici koşullarında yaygınlaştırılacak. 'Kahverengi Kokarcanın Farklı Konukçularındaki Zarar Potansiyelinin, Popülasyon Dinamiklerinin ve Kritik Mücadele Dönemlerinin Belirlenmesi Projesi' ile de farklı konukçulardaki zarar durumu ve kritik mücadele dönemleri ortaya konulacak, elde edilen veriler tahmin-uyarı sistemleri ile entegre mücadele programlarının geliştirilmesinde kullanılacak. Bu bağlamda, kahverengi kokarcanın tarımsal üretimimizde yol açtığı kayıpların ortadan kaldırılması ve üreticilerimizin verim kaybının önlenmesi için yeni projeler geliştirmeyi sürdüreceğiz" dedi.