Doç. Dr. Daban: Çardak Lagünü'nün koruma statüsü artırılmalı

ÇANAKKALE Onsekiz Mart Üniversitesi'nden (ÇOMÜ) Doç. Dr. Burak Daban, Lapseki ilçesindeki kuşların göç rotasında, zengin bir biyoçeşitliliğe sahip Çardak Lagünü'nün koruma statüsünün artırılması gerektiğini belirtip, "Yaptığımız araştırmada lagünde bataklık alanlarının çok arttığını ve su derinliğinin 20-30 santime kadar azaldığını gördük. Lagün girişi kum setleriyle giderek tıkanmaya başlamış" dedi.

Avrupa ve Asya kıtalarını ayıran Çanakkale Boğazı kıyısındaki konumu ve kuş göçleri rotası üzerinde bulunması nedeniyle Türkiye'nin önemli sulak alanlarından olan Çardak Lagünü, balıkların erken yaşam evreleri için de önemli bir barınma, beslenme ve korunma alanı olarak görülüyor. Lagünün iklim değişikliği ve kirlilik artışıyla birlikte ilerleyen dönemlerde yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalabileceği belirtildi. ÇOMÜ Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölümü Avlama Teknolojisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Burak Daban, Çardak Lagünü'nde yaptığı araştırmanın sonuçlarını paylaştı. Doç. Dr. Daban, TÜBİTAK destekli araştırma projesiyle lagün ve çevresinin balık faunasını tüm yaşam döngüsünü ele alarak belirlediklerini söyledi. Doç. Dr. Burak Daban, araştırmalar sonucunda bölgenin koruma statüsünün artırılması ve bütünleşik bir yönetim planının uygulanması gerektiğini tespit ettiklerini ifade etti.

'ZENGİN LAGÜNER ALAN BİYOÇEŞİTLİLİĞİ VAR'

Lagün çevresi ve içerisinde toplam 22 familyaya ait 63 kemikli balık türü yaşadığını tespit ettiklerinin belirten Doç. Dr. Daban, "Tüm alanda tespit edilen 63 tür içerisinden, yaşam evrelerine göre 44 ergin balık türü ve 53 juvenil balık türü olduğunu gördük. Yaptığımız örneklemeler sonucunda ise sadece lagün içerisinde 31 ergin birey ve 37 juvenil balık türünün yaşadığını tespit ettik. Buna ilaveten Çardak Lagünü ve çevresinde 20 familyaya ait 38 türün balık yumurta ve larvalarının alanda bulunduğu ve sadece lagün içerisinde 23 türe ait balık yumurta ve/veya larvası bulunduğunu belirledik. Bu rakamlar bizi oldukça şaşırttı" diye konuştu.

'LAGÜNDE SU DÖNGÜSÜ AZALMIŞ'

Çardak Lagünü'nde bazı sıkıntılar olduğunu tespit ettiklerine de dikkat çeken Doç. Dr. Burak Daban, "Lagün içerisi derinlik profili araştırdık. Özellikle lagünün doğu tarafında bataklık alanlarının çok arttığını ve su derinliğinin 20-30 santime kadar azaldığını gördük. Lagün girişi kum setleriyle giderek tıkanmaya başlamış. Tekneler de girip, çıkarken zorluk yaşıyor. Lagünün girişi kapandıkça içerisindeki su döngüsü azalıyor. Su döngüsü azaldığı için de su kalitesine olumsuz etki yaratabiliyor. Aynı zamanda lagün içerisindeki tuzluluk profili denize çok yakın. Lagüne tatlı su girişinin olması gerekenden çok daha az miktarda gerçekleşiyor" ifadelerini kullandı.

TATLI SUYUN LAGÜNE GİRMESİ SAĞLANMALI

Doç. Dr. Daban, lagünü besleyerek tatlı su girdisini sağlayan derenin kuruma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını gördüklerini de söyledi. Lagünün fonksiyonunu sürdürebilmesi için yapılması gerekenin tatlı su girişinin devam etmesini sağlamak olduğunun altını çizen Doç. Dr. Burak Daban, "Halihazırda doğal faktörlerden dolayı yağış miktarları azaldığı için tatlı su miktarları da azalıyor. En azından derelerin rehabilitasyonu gerçekleştirilerek daha fazla miktarda tatlı suyun lagüne girmesi sağlanmalı" dedi.

BİYOÇEŞİTLİLİK ÇOK ZENGİN

Çardak Lagünü'nde çok zengin bir biyoçeşitliliğin olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Burak Daban, "Marmara Denizi'nin düşük olan balık biyoçeşitliliğini düşündüğümüzde, 63 tür Çardak Lagünü açısından önemli bir rakam. Lagünün ve alanının sadece kuşlar açısından değil balıklar açısından da özel koruma statüsünün artırılması gerektiği görülüyor. Bu koruma statüsünü sağlarken de farklı disiplinlerde, bilim adamlarının ve farklı kamu kuruluşlarının oluşturacağı bir birliktelikle eylem planına hazırlanıp, izleme çalışmalarıyla birlikte bir koruma statüsü gerçekleşmesi gerekiyor" diye konuştu.

'ÖNLEM ALINMAZSA BALIK STOKU AZALACAKTIR'

"Bu tarz lagünler alanlar, Türkiye'de balık stokları açısından çok önemli ve biraz da göz ardı edilmiş yerler olarak karşımıza çıkıyor" diyen Doç. Dr. Daban, şöyle devam etti:

"Bölgemiz açısından da Çardak Lagünü çok önemli. Çünkü Çanakkale, Türkiye'de küçük ölçekte balıkçılığın en yoğun yapıldığı illerden biri. Zaten bu bahsettiğimiz türlerin birçoğu da küçük ölçekli balıkçılığın direkt hedef aldığı balık türleridir. Bu türlerin lagünü, büyüme alanı olarak kullandığını görüyoruz. Eğer biz bu alanları koruyamazsak, bu türlerin stoka katılana kadar geçirecekleri erken yaşam evrelerinde bu alanı kullanmalarını sağlayamazsak sorunlarla karşılaşılacağını görmekteyiz. Önlem alınmazsa stoklar azalacak ve daha fazla balık ölüm oranlarıyla karşı karşıya kalınacaktır. Bu açıdan bu alanı korumamız gerekiyor."