DSÖ Genel Direktörü Ghebreyesus: İklim krizi bir sağlık krizidir

DÜNYA Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, "İklim krizi bir sağlık krizidir. İklim değişikliğinin atmosfer, kutup buzulları ve deniz seviyeleri üzerindeki etkileri ciddi ve büyüktür, ancak birçok insan için bunlar uzak tehditlerdir. İklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri gelecek için teorik bir risk değildir. Bu etkiler tam burada ve şu an yaşanmaktadır" dedi.

Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı COP31 İklim Zirvesi, Antalya'da sürüyor. Zirve kapsamında bugün, 'COP31 Sağlık Günü' ilan edildi. Sağlık Günü kapsamında Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ve Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, basın toplantısı düzenledi. Toplantıda konuşan Bakan Memişoğlu, "Bizim medeniyetimizde su azizdir. İsraf nimetin kıymetini bilmemektir. Emanet ise korunması gereken bir sorumluluktur. Bu anlayışla suyu korumayı, temiz havayı savunmayı ve iklim için harekete geçmeyi, insanı yaşatma görevimizin bir parçası sayıyoruz. 'Sağlıklı insan, sağlıklı gezegen' derken kastettiğimiz tam olarak budur. COP 31'de görevimiz bilimsel bilgiyi uygulanabilir kararlara, kararları insanların hayatını iyileştiren sonuçlara dönüştürmektir. Önceki konferanslarda güçlenen sağlık gündemini ve Belem Sağlık Eylem Planı ile ortaya konulan birikimi daha da ileriye taşımalıyız. Sağlığın, iklim politikalarının merkezinde yer alması için çevre, enerji, tarım, ulaştırma, şehircilik ve sağlık alanlarında birlikte çalışmalıyız" dedi.

'2053 NET SIFIR EMİSYON HEDEFİ'

Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadeleyi uzun vadeli hedefleri, ulusal stratejileri ve kurumlar arası çalışmalarıyla bir devlet politikası olarak ele aldığını söyleyen Bakan Memişoğlu, "Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu 2053 net sıfır emisyon hedefi, bu yaklaşımın temel istikametidir. Ulusal azaltım ve uyum eylem planlarımızla bu hedefi sektörlerin sorumluluklarına ve uygulamalarına taşıyoruz. Emine Erdoğan Hanımefendi'nin öncülüğünde başlayan Sıfır Atık hareketi de kaynakları koruma sorumluluğunu günlük hayatta buluşturan, uluslararası karşılığı olan önemli bir adımdır" diye konuştu.

'HEDEFİMİZ ZAMANINDA GÖRMEK VE HAREKETE GEÇMEKTİR'

Sağlık Bakanlığı olarak, 2015 yılında iklimin sağlık üzerindeki etkilerini ele aldıkları programın ardından '2026-2030 İklim Değişikliği ve Sağlık Eylem Planı'nı geliştirdiklerini söyleyen Bakan Memişoğlu, "İçme kullanma sularında, her yıl yaklaşık 175 bin numune alarak güvenli su için izleme çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Aşırı sıcaklara karşı hazırladığımız sağlık eylem planıyla meteorolojik uyarıları, yerelde koruyucu sağlık önlemlerine dönüştürmeyi amaçlıyoruz. Hava kalitesi, meteoroloji ve sağlık verilerini birlikte değerlendiren dijital altyapımızı geliştiriyoruz. Hedefimiz tehlikenin nerede büyüdüğünü, kimleri daha fazla etkileyebileceğini zamanında görmek ve harekete geçmektir. Sağlık tesislerimizin çevresel etkilerini azaltmak için çalışıyoruz. Enerjiyi ve suyu verimli kullanan, atığını azaltan, hizmet sürekliliğini güçlendiren yeşil hastane yaklaşımını yaygınlaştırıyoruz" dedi.

'HER ÜLKE AYNI SORUNU ÇÖZMEK İÇİN YENİDEN ZAMAN KAYBETMESİN'

Bakan Memişoğlu, "COP 31 kapsamında önerdiğimiz Antalya Dayanıklı Sağlık Sistemleri Girişimi ile de ülkelerin bilgi ve tecrübelerini kalıcı bir iş birliğine dönüştürmeyi amaçlıyoruz. Bir ülkede geliştirilen başarılı bir çözüm, başka bir ülkede hayat kurtarabilsin istiyoruz. Her ülke aynı sorunu çözmek için yeniden zaman kaybetmesin. Ortak bilgi, yerel ihtiyaca uygun uygulamalara dönsün. Antalya'dan ayrılırken, geleceğe güçlü bir irade, iş birliği ve izlenebilir adımlar bırakmalıyız. Çocuklarımıza bırakacağımız miras, içebilecekleri su, soluyabilecekleri temiz hava ve güvenle yaşayabilecekleri bir dünya olsun" diye konuştu.

'İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ HASTALIKLARA YOL AÇIYOR'

Toplantıda Bakan Memişoğlu'nun ardından söz alan DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, "İklim krizi bir sağlık krizidir. İklim değişikliğinin atmosfer, kutup buzulları ve deniz seviyeleri üzerindeki etkileri ciddi ve büyüktür, ancak birçok insan için bunlar uzak tehditlerdir. İklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri gelecek için teorik bir risk değildir. Bu etkiler tam burada ve şu an yaşanmaktadır. İklim değişikliği halihazırda hastalıklara yol açıyor, temel hizmetleri kesintiye uğratıyor ve sağlık çalışanlarını riske atıyor. Aşırı sıcaklar, seller, kuraklık, orman yangınları ve hava kirliliği kliniklerin ve hastanelerin kapılarına dayanmış durumda. Tüm bunlar, sağlığın aynı zamanda iklim eylemi için en ikna edici neden olduğu anlamına gelmektedir" dedi.

'EKSİK OLAN ŞEY FİNANSMAN, KAPASİTE VE KOORDİNASYON'

Sağlık sistemlerinin şok gelmeden önce hazır olması gerektiğine vurgu yapan Dr. Ghebreyesus, "Aşırı sıcak, sel ve fırtınalarda çalışmaya devam edebilecek tesisler demektir. Ülkeler planlamadan uygulamaya geçmelidir. Ülkeler işe yarayan önlemlerin birçoğunu biliyor. Sıklıkla eksik olan şey, bunları geniş ölçekte uygulayacak finansman, kapasite ve koordinasyondur. İklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerini hafifletmek sadece sağlık bakanlıklarına bırakılamaz. Enerji, ulaşım, gıda, su, barınma ve şehir planlaması konusundaki kararların tümü sağlığı şekillendirmektedir. İşe yarayan çözümleri finanse etmeliyiz. Yeni bir DSÖ analizi, kanıtlanmış iklim ve sağlık önlemlerinin hayat kurtarabileceğini, emisyonları azaltabileceğini ve ekonomileri güçlendirebileceğini göstermektedir" diye konuştu.

'ODAK NOKTAMIZ UYGULAMA OLMALIDIR'

Antalya'da alınacak kararların uygulamayı hızlandıracak dönüm noktası olacağına inandığını belirten Dr. Ghebreyesus, "Antalya Girişimi, ülkelerin bu öncelikleri uygulamaya dönüştürmesine yardımcı olabilir. Birçok çözüm halihazırda mevcut. Antalya Girişimi, ülkeleri ve ortakları taahhütlerde bulunmak, bunları gözden geçirmek ve raporlamak üzere bir araya getiren ATACH'ı tamamlayıcı niteliktedir. COP31'den sonra bu deneyim, ATACH aracılığıyla gelecekteki COP zirvelerine de taşınabilir. Belem Sağlık Eylem Planı yönü belirlemektedir. Antalya, uygulamayı hızlandıracağımız dönüm noktası olmalıdır. Artık odak noktamız uygulama olmalıdır. Tekerleği yeniden icat etmemeli, birbirimizden öğrenmeli ve uygulamalıyız" ifadelerini kullandı.

'DSÖ HER ÜLKEYİ DESTEKLEMEYE HAZIR'

Dr. Ghebreyesus, 3 farklı öneride bulunarak, "Ülkeler, iklim direncini sağlık sisteminizin her bir parçasına entegre edin ve başkalarının da ders çıkarabilmesi için hem başarılarınızı hem de aksaklıkları paylaşın. İklim müzakerecilerine ve fon sağlayıcıları, sağlığı, iklim kararlarının ve iklim finansmanının açık bir parçası haline getirin. Tüm hükümetler, sağlığı iklim eylemi için en güçlü argüman olarak ele alın. Daha temiz hava, daha sağlıklı gıda, daha güvenli şehirler ve dirençli sağlık hizmetleri, insanların on yıllar sonra değil, bugün hissedebileceği faydalardır. DSÖ, taahhütleri halkları için bir kalkana dönüştürme konusunda her ülkeyi desteklemeye hazırdır" dedi.