'Elle beslenen ayıların davranışları tamamen değişir, bu durum ölümcül riskler barındırır'

MĞLA Sıtkı Koçman Üniversitesi (MSKÜ) Biyolojik Çeşitlilik Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Yasin İlemin, İzmir'in Seferihisar ilçesinde Osman Gültaş'ın (70) hayatını kaybettiği ayı saldırısına ilişkin değerlendirmede bulundu. İlemin, "Yaban hayvanlarını elle beslemek, onların insanlardan kaçınma eğilimlerini azaltır ve doğal davranışlarını tamamen değiştirir. Bu durum hem insanlar hem de hayvanlar için ölümcül riskler barındırır" dedi.

MSKÜ Biyolojik Çeşitlilik Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Yasin İlemin, İzmir'in Seferihisar ilçesinde Osman Gültaş'ın hayatını kaybettiği ayı saldırısına ilişkin yaptığı açıklamada, son yıllarda sosyal medyada yaban hayvanlarını görüntüleme akımının kontrolden çıktığını ve bilinçsizce yapılan müdahalelerin hayvanlar üzerinde ciddi bir stres yarattığını söyledi.

'HER YAKLAŞMA, ONLAR İÇİN CİDDİ BİR STRES KAYNAĞI'

Dr. Öğretim Üyesi İlemin, "Telefonlar, dronlar ve araçlarla yaban hayvanlarını takip etmek adeta bir yarış haline geldi. Sosyal medyada birkaç saniyelik görüntü uğruna insanlar bilinçsizce bu canlıların yaşam alanlarına giriyor, yavrulu anneleri rahatsız ediyor. Her yaklaşma, onlar için çok ciddi bir stres kaynağı. Boz ayı nüfusu artmıyor. Tam tersine özellikle Batı Anadolu'da yaşanan büyük orman yangınları, habitat kaybı ve artan insan baskısı nedeniyle yaşam alanları her geçen gün küçülüyor. Biz onları son sığınaklarından kaçırıp, insan yerleşimlerine itiyoruz" dedi.

'İNSAN ONLAR İÇİN DOĞAL BİR AV DEĞİLDİR'

Türkiye'deki bozayıların beslenme alışkanlıklarına ve insanlarla olan ilişkilerine değinen Dr. İlemin, normal şartlarda bu canlıların insandan kaçtığını ifade edip, "Türkiye'deki bozayıların diyeti yüzde 90'dan fazla bitkisel kaynaklıdır. İnsan onlar için doğal bir av değildir. Normal şartlarda insanı gördüklerinde uzaklaşmayı tercih ederler. Ancak yavrularını korumaya çalışan bir anne ya da uzun süre insan baskısına, takibine maruz kalmış bir birey beklenmedik agresif davranışlar gösterebilir. İzmir'deki trajedi, kontrolsüz müdahalenin ve yoğun insan baskısının nelere yol açabileceğini acı bir şekilde gösterdi. Stres yüklü bu hayvan, aylardır nereye kaçsa bir insana ya da insan yapısına denk gelmiş ve son olarak talihsiz vatandaşımızla karşılaşmıştır" diye konuştu.

'ÇÖZÜM DOĞAYLA MÜCADELE ETMEK DEĞİL, UYUM SAĞLAMAKTIR'

Yaban hayvanlarının insanlar tarafından beslenmesinin en büyük hatalardan biri olduğunu kaydeden Dr. İlemin, Bitlis'teki Nemrut Krater Gölü örneğini hatırlatıp, "Yaban hayvanlarını elle beslemek, onların insanlardan kaçınma eğilimlerini azaltır ve doğal davranışlarını tamamen değiştirir. Bu durum hem insanlar hem de hayvanlar için ölümcül riskler barındırır. Oysa Anadolu insanı binlerce yıldır bozayılarla dengeli yaşamayı başarmıştır. Serenderler (ahşap tahıl ambarları), taş arılıklar ve Muğla'da yeniden gündeme taşıdığımız geleneksel 'arı avluları' bunun en güzel örnekleridir. Çözüm doğayla mücadele etmek değil, uyum sağlamaktır" dedi.

'AYILAR ORMANLARIN EKOSİSTEM MÜHENDİSİDİR'

Bozayıların sadece birer yaban hayvanı olmadığını, ormanların sağlığı için kritik bir rol oynadıklarını belirten Dr. İlemin, "Onlar birer ekosistem mühendisidir. Tohumların yayılmasını sağlar, besin döngüsünde önemli rol oynarlar. Bu nedenle ülkemizde kesin olarak koruma altındaki türler arasındadırlar" diye konuştu. Seferihisar'daki acı olay sonrasında bölgede bozayıların hedef alınarak yasa dışı şekilde avlanmaya çalışıldığı duyumlarına da tepki gösteren Dr. Yasin İlemin, "Son olay referans gösterilerek maalesef Anadolu'da bozayılar hedef alınmakta ve kendince 'avcı' diyen kişilerce öldürülmektedir. Buradan açıkça hatırlatıyorum; bir avuç kalan doğal habitatlarındaki ayıları öldürmenin çok ağır idari ve hukuki cezaları vardır. İnsan canına kastetmemiş tüm bozayılar ülkemizde koruma altındadır" dedi.