Geleneksel el sanatı Edirnekari'yi kendi ürettiği kağıtlara işliyor

EDİRNE'de, Kültür ve Turizm Bakanlığı Edirnekari Sanatçısı Sevilay Güler, geleneksel el sanatı Edirnekari'yi, bitkisel lif, pamuk ve talaş tozu gibi maddelerden kendi ürettiği kağıtlara işliyor. Geri dönüşüme de katkıda bulunan Güler, "Çeşitli şeylerin üzerine; örneğin ahşabın üzerine, kağıdın üzerine Edirnekari çalışabiliyoruz ama ben neden kendi yaptığım, kendi ürettiğim kağıtların üzerine Edirnekari yapmayayım dedim. Bunda da başarılı oldum. Şimdi de yine atölyemde öğrencilerle ve kursiyerlerle bu işleri yapmaya, el yapımı kağıt üretmeye devam ediyoruz" dedi.

Kentte 15 yıldır kalemkarlık yapan, Kültür ve Turizm Bakanlığı Edirnekari sanatçısı Sevilay Güler, 10 yıl önce gittiği Makedonya'da gördüğü kağıt yapımını, kendisi de uygulamaya karar verdi. Türkiye'ye dönüşte çalışmalara başlayan Güler, bitkisel lif, pamuk ve talaş tozu gibi maddelerden kağıt yapımını öğrendi. Edirnekari'yi kendi ürettiği kağıtlara işlemeye başlayan Güler, zamanla atölyesine gelen kursiyerlere eğitmenlik yaptı. Aynı zamanda geri dönüşüme de katkıda bulunan Güler, halen kendi ürettiği kağıtlar üzerine Edirnekari yapmaya devam ediyor.

'MAKEDONYA'DA GÖRÜP YAPMAYA KARAR VERDİM'

Kağıt yapımını, Makedonya gezisinde gördüğünü anlatan Güler, "Yaklaşık 10 yıl kadar önce Makedonya'ya gitmiştim bir gezi için. Orada el yapımı kağıdı gördüm. Bu kağıtları ben kendi işimde de kullanabilirim diye düşündüm. Sonra Edirne'ye döndüğümde de bunun üzerine çalışmalara devam ettim. El yapımı kağıdı ürettim başarıyla. Sonra da işte Edirnekari desenlerimi el yapımı kağıt üzerine çalışmaya başladım ve çalışmaya da devam ediyorum" dedi.

El yapımı kağıdın, 20 günde oluştuğunu söyleyen Güler, "El yapımı kağıdın bir yapılış serüveni var. Çeşitli materyaller kullanabiliyoruz; bitkisel lifler, pamuk, talaş tozu. Onları belli oranda karıştırıp 20 gün kadar selülozlaşmasını sağlıyoruz. Ondan sonra da 20 gün sonra bu kağıt haline gelmiş oluyor ve sonra da tekneye alıp onları bez üzerine çıkarıp kağıt olarak sonra da mühreliyoruz onları ve desen çizimle hazır hale geliyor. Sonra da onları Edirnekari desenleriyle bezliyoruz" diye konuştu.

'ÖDÜL DE ALDIM'

Güler, atölyesine gelen kursiyerlere de el yapımı kağıdı öğrettiğini belirterek, "Çeşitli şeylerin üzerine; örneğin ahşabın üzerine, kağıdın üzerine Edirnekari çalışabiliyoruz ama ben neden kendi yaptığım, kendi ürettiğim kağıtların üzerine Edirnekari yapmayayım, dedim. Bunda da başarılı oldum. Hatta valilikten bununla ilgili bir de ödül aldım. Şimdi de yine atölyemde öğrencilerle ve kursiyerlerle bu işleri yapmaya, el yapımı kağıt üretmeye devam ediyoruz. El sanatları biraz da yetenek meselesi. Aslında hem merak hem yetenek. Buna ben yıllarımı verdim, seviyorum. Bu işleri yaparak huzur buluyorum. Sanat bence insanın içinde ve bir şekilde de dışarı çıkıyor. Ben de ancak böyle işlerle uğraşarak kendimi rahatlatıyorum ve keyif alıyorum" diye konuştu.

'İNSANLAR ÖĞRENMEK İSTİYORLAR'

Elinden geldiği kadar, merakı olan herkese Edirnekari sanatını öğretmeye çalıştığını anlatan Güler, "15 yıldır profesyonel olarak yapıyorum. Ama bunun öncesinde restorasyondan geliyorum. Restorasyondan başlayan ve sonra el sanatları ve Edirnekariyle devam edip kağıtla da taçlandırdığım bir serüvenin içindeyim. Keyif alıyorum, beğeni topluyor. Bu da beni mutlu ediyor. Çok güzel geri dönüşler alıyorum. İnsanların merakı var, öğrenmek istiyorlar. Ben de elimden geldiği kadar onlara öğretmeye, yol göstermeye çalışıyorum" ifadelerini kullandı.

'EN ÖNEMLİ ÖZELLİĞİ DAYANIKLI OLMASI'

Edirnekari, ahşap ve deri gibi malzeme üzerine boya ve cila ile yapılan motif ve kompozisyonlar halinde uygulanır. Çeyiz sandıkları, yazı çekmeceleri, para kutuları, cilt ve dolap kapaklar gibi dekoratif eserler üzerine uygulanan Edirnekari'nin en önemli özelliği boyalarının dayanıklı olmasıdır. İlk kez Edirne'de uygulanan bu el işçiliği, daha sonra İstanbul, Bursa, Diyarbakır, Erzurum gibi Anadolu kentlerinde de uygulanmıştır. Edirne'nin kendine has diğer yöresel el işleri arasında; ağaç işlemeciliği, lake kutu yapımcılığı ve kitap kapakçılığı bulunur.