Komisyon Başkanı Kasapoğlu: Engelli bireyler için istihdam, hayatın merkezinde olma duygusudur

TBMM Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu Başkanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu, "Karşımızda çok büyük bir fotoğraf var. Biz, bugün, bu fotoğrafın iş dünyasına yönelik kısmına odaklanacağız. Engelli bireyler için istihdam konusu sadece iş bulma konusu değil, bu bir bağımsız yaşam, bir gelir, bir sosyal hayat, özgüven ve hayatın en merkezinde olma duygusu. Hepsi birden bu başlığın içerisindedir. Bir gencin sabah evden, 'İşe gidiyorum' diyerek çıkması, akşam 'Bugün de ürettim' diyerek dönmesi en güçlü sosyal politikalardan biri" dedi.

TBMM Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu, AK Parti İzmir Milletvekili Mehmet Muharrem Kasapoğlu başkanlığında toplandı. Komisyon toplantısının açılışında konuşan Kasapoğlu, "Komisyonumuz geçici süreyle kurulmuş bir araştırma komisyonu. O yüzden zaman da hızla ilerliyor. Bu, hızla ilerleyen zaman diliminde bir milim dahi boşluk bırakmadan her alana temas edip, her bir derdi olan kişiyi, kurumu dinlemeye, temas etmeye gayret gösteriyoruz. Karşımızda çok büyük bir fotoğraf var. Biz, bugün, bu fotoğrafın iş dünyasına yönelik kısmına odaklanacağız. Engelli bireyler için istihdam konusu sadece iş bulma konusu değil, bu bir bağımsız yaşam, bir gelir, bir sosyal hayat, özgüven ve hayatın en merkezinde olma duygusu. Hepsi birden bu başlığın içerisindedir. Bir gencin sabah evden, 'İşe gidiyorum' diyerek çıkması, akşam 'Bugün de ürettim' diyerek dönmesi en güçlü sosyal politikalardan biri. Biz Komisyon olarak şunu çok net ifade ediyoruz: Sadece sosyal yardım mekanizması, sadece bakım destekleri değil, bu süreci daha bütüncül politikalarla daha yukarılara taşıma gayreti ve inancı var. Tabii ki kamu tarafından atılan adımlar, engelli memur istihdamı, E-KPSS sistemi, kota uygulamaları, bunların her biri kıymetli. Geliştirilmesi gereken yönler var mı? Elbette var ama şunu özellikle ifade etmemiz lazım. Çalışma hayatının yükünü sadece kamu taşımıyor, taşımamalı. Özel sektörün bu anlamdaki üretim gücünü, rekabet gücünü ve dinamizmini göz ardı etmememiz gerekiyor" ifadelerini kullandı.

'YÜZDE 3 KOTA İLE İLGİLİ MEVZUATIMIZDA GEREKLİ DÜZENLEMELER YAPILMALI'

Ardından Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Genel Sekreter Yardımcısı Cengiz Delibaş, sunum yaptı. Delibaş, engellilere yönelik önemli çalışmaların yapıldığını belirterek, "Mevzuatımıza baktığımızda yüzde 3 kotamız var fakat bu kotada iş yerlerini hiç ayırmamışız. Çok tehlikeli iş yerleri veya az tehlikeli iş yerleri, hepsi aynı kotada. Şimdi bir işletmeyi düşünün, iş yeri madenler, binlerce işçisi var, büroda 30-40 kişi çalışıyor, bu binlerce işçiye göre yüzde 3 kotayı belirliyoruz. İnşaatta, taşımacılıkta, tehlikeli kimyasalların üretildiği yerlerde de yüzde 3 kota uygulansın isteniyor. Buralara engellileri sokmamız bile mümkün değil çünkü iş sağlığı ve güvenliği açısından tehlikeli. Son zamanlarda iş güvenliği uzmanları bu yangınlardan sonra daha titiz olmaya başladılar. Engelliler çok tehlikeli iş yerlerinde istihdamına olumsuz rapor yazıyorlar, 'Bu olmamalı, biz bu sorumluluğu alamayız' diyorlar. Şimdi bu iş yerlerinin bu sorumluluklarını yerine getirmeleri için başka çözümler bulmamız lazım, başka metotlar bulmamız lazım. Her iş yerine, 'Sen muhakkak yüzde 3 engelli çalıştır.' Çalıştırması mümkün değil. Bin işçinin çalıştığı yerde yüzde 3 kotayı doldurması mümkün değil, o iş yerine sokamaz zaten. Dolayısıyla mevzuatımızda gerekli düzenlemeleri yaparak kolaylaştırıcı, bunları belki başka metotlarla, bu sorumlulukları yerine getirecek başka yöntemlerle sosyal sorumluluklarını yerine getirsinler ama burada illa, 'Bütün iş yerleri yüzde 3 kotayla engelli istihdam edecek' zorunluluğunun uygulanması mümkün değil" diye konuştu.

'BAŞARILI KİŞİLERİN İLHAM VERMELERİNİ SAĞLAMAK HEDEFİMİZ'

INAN Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Bahar Taşkın Özer, ortak akılla firmalara yardımcı olduklarını aktararak, "Engelli gençlerin ilham alması çok önemli ve aslında fırsatlara erişebileceğini bilmesi çok önemli. Biz her ne kadar onlar adına konuşuyor olsak da aslında onların da bir şeyleri talep ediyor olması kıymetlidir. O yüzden, bu alanda başarılı işler yapmış kişileri ön plana çıkartmak, göstermek, ilham vermelerini sağlamak da bir başka hedefimiz. Zülal ise buradaki herkesin bildiği bir isim, yine, çok değerli ve onu da göstermeye, anlatmasına vesile oluyoruz. Yarın yapacağımız bir başka etkinlikte Kübra Denizci Keskin arkadaşımız var, engelli ralli pilotu, dünyada ilk ve tek kadın. O da 16 yaşında bir felç geçiriyor. Onun arkasından aslında sadece bulunduğu şehirde okuyabileceği için psikolog olmak isterken işletme okuyor, üzerine MBA yapıyor, sonra devam ediyor, bir de psikolog oluyor ve bir hayali olan ralli pilotluğunu hayata geçiriyor. Bu örnekler hepimize ilham veriyor, o yüzden onları göstermeye de çalışıyoruz. Bir endeksten bahsettim, onun sonuçlarından da biraz bahsediyor olacağım sizlere. Bu arada, nerede gösteriyoruz, bu ilhamı nasıl yaratıyoruz derseniz, artık medyanın gücünü kullanmaya çalışıyoruz, Youtube'da, 'Sesi Açıyoruz' adında bir programımız var. Orada, bu şekilde engelli bireyleri özellikle konuk almaya çalışıyoruz. Bu ve bu alanda çalışan, aslında, farklı isimleridir" dedi.

'ÜNİVERSİTELERİN ERİŞİLEBİLİR OLMASI ÇOK ÖNEMLİ'

Özer, engellilerin erişilebilirliğini artırmak için yapılması gereken çalışmalardan bahsederek, şöyle devam etti:

"Birinci olarak aslında maliyet sıkıntısı çıkıyor. Ne anlamda maliyet sıkıntısı, iş yerini dönüştürmekle ilgili, özellikle, fiziksel engelliler ve bunu da çoğalttığımız zaman, çok fazla belki bir para harcamak ve orada dönüştürmek gerekiyor. Bunun için de belki burada bir teşvik düşünülebilir ya da çok fazla işe gelinmesine gerek olmayan süreçlerle karşılaşmamak için. Kalifiye eleman konusu var. Burada, üniversitelerin erişilebilir olması çok önemli çünkü engellilerin hep ailelerinden desteğe ihtiyacı oluyor. Dolayısıyla şehir dışlarında okumak çok mümkün olmuyor, her bölümde okumak çok mümkün olmuyor. Dolayısıyla, biz ne kadar kalifiye insana sahip olursak o kadar kolay aslında işe yerleştirme fırsatı olacak. Dolayısıyla, dönüyoruz yeniden eğitim tarafına ama bunu sadece üniversite eğitimi olarak da düşünmemek lazım. Mesleki yeterlilik kazandırmak ve burada da iş yerlerine üniversite zorunluluğu olmadan belki kişilerin alınmasını sağlamak burada hızlı bir yol bize sunabilir diye düşünüyoruz."