'Kronik stres, beyni sessizce değiştiriyor'

- İSTANBUL Esenyurt Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdür Yardımcısı ve Biyokimya-Nörobilim Uzmanı Öğr. Gör. Derya Murat Özgün, modern yaşamın en yaygın sorunlarından birinin stres olduğunu söyleyerek "Ancak stres yalnızca psikolojik bir durum değildir; aynı zamanda beynimizde ölçülebilir biyolojik değişikliklere yol açabilen güçlü bir fizyolojik süreçtir. Kronik stres, beyni sessizce değiştirir" dedi.

Stresin beyin üzerindeki etkilerine dikkat çeken Öğr. Gör. Derya Murat Özgün, "Stres, vücudun tehdit veya zorluk algıladığında verdiği doğal bir tepkidir. Bu süreçte hipotalamus-hipofiz-adrenal ekseni aktive olur ve kortizol gibi stres hormonları salgılanır. Kısa süreli stres bazı durumlarda faydalı olabilir. Örneğin önemli bir sınav öncesinde yaşanan kısa süreli stres dikkati artırabilir ve performansı yükseltebilir" diye konuştu.

Öğr. Gör. Özgün, "Ancak sorun stresin uzun süreli ve kronik hale gelmesiyle ortaya çıkar.Bilimsel çalışmalar uzun süre yüksek seviyede kortizole maruz kalmanın bazı beyin bölgelerini etkileyebileceğini göstermektedir. Özellikle hafıza ile ilişkili hipokampus kronik stresten etkilenebilen bölgelerin başında gelir" ifadelerini kullandı.

Öğr. Gör. Özgün, "Bunun yanında stres, karar verme ve planlama gibi bilişsel işlevlerden sorumlu olan prefrontal korteks üzerinde de etkili olabilir. Bu nedenle yoğun stres altında insanların dikkatlerini toplamakta zorlandıkları sık gözlenen bir durumdur. Ayrıca beynin tehdit algısıyla ilişkili olan amigdala bölgesi stres durumlarında daha aktif hale gelebilir. Bu durum kişinin kaygı ve tehdit algısını artırabilir" dedi.

Stresin tamamen ortadan kaldırılamasa da yönetilebileceğini aktaran Öğr. Gör. Özgün, "Düzenli fiziksel aktivite, yeterli uyku ve güçlü sosyal ilişkiler stres yönetiminde önemli rol oynar. Meditasyon, nefes egzersizleri ve farkındalık temelli uygulamalar da stres hormonlarının dengelenmesine yardımcı olabilir" diye konuştu.