Kumar bağımlılığı, tedavisi olan psikiyatrik bir hastalıktır

Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Erzurum Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hilal Uygur, 'kumar oynama bozukluğu' olarak ifade ettiği kumarın uyuşturucu bağımlığıyla aynı başlık altında olduğunu söyledi. Uyuşturucu bağımlılarında görülen belirtilerin kumar oynama bozukluğunda da izlendiğini kaydeden Uygur, "Kumar oynama bozukluğu bir irade eksikliği ya da ahlaki bir durum değildir. Kumar oynama bozukluğu tedavisi olan psikiyatrik bir hastalıktır. Mutlaka profesyonel bir yardım istemek gerekiyor. Destek için her zaman varız ve yanınızdayız" dedi.

SBÜ Erzurum Tıp Fakültesi'nin 2026-2027 akademik yıl açılışı sebebiyle tören düzenlendi. Erzurum Şehir Hastanesi'ndeki törene Sağlık Müdürü Mehmet Meral, Erzurum Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Özgür Dağ, Erzurum Şehir Hastanesi Başhekimi Mesut Fakirullahoğlu, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.

Akademik yıl açılışında Erzurum Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hilal Uygur, öğrencilere 'sanal ortamda bahis, şans oyunları ve kumar'la mücadeleyi anlattı. Kumar oynamanın çoğu zaman 'bir arkadaş önerisi', 'merak' veya 'bir kerecik oynasam ne olur' düşüncesiyle başladığını belirten Uygur, kişilerin başlangıçta küçük miktarlarla oynayabildiğini söyledi.

Kumar oynama bozukluğunun psikiyatrik bir hastalık olduğunu ifade eden Doç. Dr. Uygur, Amerikan Psikiyatri Birliği'nin sınıflandırmasına göre hastalığın madde ile ilişkili ve bağımlılık bozuklukları başlığı altında değerlendirildiğini belirtti. Uygur, "Kumar oynama bozukluğunun uyuşturucu bağımlığıyla ilgili aynı başlık altında olduğunu belirtmek istiyorum. Çünkü bir madde kullanımında bizim gördüğümüz 'aşermek, kontrol kaybı, zararlarına rağmen sürdürme, yoksunluk' gibi belirtileri biz kumar bağımlılığında görüyoruz. Ayrıca kazanılan ödülün rastlantısal ve öngörülemez olması, beyindeki ödül sistemini dopamin aracılığıyla uyarıyor. Bu da uyuşturucu maddelerde gördüğümüz mekanizmalara benzer şekilde işliyor" dedi.

'TEDAVİ EDİLEBİLEN BİR PSİKİYATRİK HASTALIK'

Kumar oynama bozukluğunun irade eksikliği veya ahlaki bir sorun olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Uygur, "Kumar oynama bozukluğu bir irade eksikliği ya da ahlaki bir durum değildir. Kumar oynama bozukluğu tedavisi olan psikiyatrik bir hastalıktır. Mutlaka profesyonel bir yardım istemek gerekiyor. Destek için her zaman varız ve yanınızdayız" dedi.

'CEP TELEFONUNUZ VARSA POTANSİYEL BİR CASİNOMUZ VAR'

Türkiye'de kumarhanelerin 1996 yılında kapatıldığını hatırlatan Uygur, dijitalleşmeyle birlikte kumara erişimin çok daha kolay hale geldiğini söyledi. Uygur, "Eskiden kumarhaneler vardı. 1996'da ülkemizde kumarhaneler kapatıldı. Bugün ise eğer bir cep telefonunuz varsa potansiyel bir casinonuz var demektir. Erişimin kolaylaşmasının yanı sıra paranın dijital ortamlarda tutulması, parayı fiziksel olarak görmememiz; ne kadar harcadığımızı fark etmememize ve kontrol kaybına neden olabiliyor. Erişim kolaylaşınca risk daha görünmez hale geliyor" diye konuştu.

KONTROL İLLÜZYONU

Kumar oynamaya ilişkin bazı düşünce hatalarının da bağımlılık sürecinde etkili olduğunu belirten Uygur, şunları söyledi:

"Bunların başında 'kontrol illüzyonu'nun geldiğini kişi, 'Oyunun sonucunu doğru okuyabilirsem kazanırım', 'Ben ne zaman duracağımı bilirim, bağımlı olmam', 'Bir kez daha oynarsam kaybettiğimi geri alabilirim' diye düşünebiliyor. Bazı kişiler oynadığı sayı veya günün kendisine uğurlu geldiğine inanabiliyor. Üst üste kazandığında bir kez daha kazanabileceğini düşünüyor. 'Büyük vurgun' düşüncesiyle, yıllarca çalışsa da alamayacağı ev veya arabayı kumardan kazanabileceği parayla alabileceğini düşünebiliyor. En tehlikeli düşünce hatalarından biri de 'kaybettiğimi geri kazanacağım' düşüncesi. Biz buna 'kayıp kovalama' diyoruz. Kayıpların peşine düşmek döngüyü daha da derinleştiriyor."

'HEDEFTE ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ VAR'

Yasa dışı bahis siteleri üzerinden yürütülen faaliyetlerin gençler açısından oluşturduğu hukuki risklere de değinen Uygur, bazı suç örgütlerinin gençlere komisyon vaadiyle banka hesaplarını kullandırmaya çalıştığını söyledi. Özellikle üniversite öğrencilerinin hedef alınabildiğini belirten Uygur, "Hesabınızı kiraladığınızda yasa dışı suç gelirlerinin transferine aracılık ediyorsunuz. Özellikle üniversite gençlerini tercih ediyorlar. Hesabınızı kiralamanız çok ciddi sonuçları beraberinde getirebilir. Siz farkında olmadan suç parasına aracılık etmiş olabilirsiniz. Eğer parayı gönderen kişi dolandırıcıysa, mağdurların şikayeti halinde siz de hukuki sürecin içinde kalabilirsiniz. Hesaplarınız bloke olabilir, maaşınıza ve kredi işlemlerinize yönelik sorunlar yaşayabilirsiniz. 'Haberim yoktu, bilmiyordum' demek hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz" diye konuştu.

'ERKEN FARK ETMEK ZARARI BÜYÜMEDEN DURDURMANIN İLK ADIMI'

Kumar oynayan kişinin davranışlarının çevresindekiler tarafından da fark edilebileceğini belirten Uygur, şu belirtilere dikkat edilmesi gerektiğini söyledi:

"Eğer bırakmak isteyip bırakamıyorsanız kendinizde ya da arkadaşınızda bunlar varsa mutlaka fark edin. Bırakmak istiyorsunuz bırakamıyorsunuz. Kaybı telefi için tekrar tekrar oynuyorsunuz, ne kadar oynadığınızı gizliyorsunuz. Maddi durumunuz etkileniyorsa mutlaka zararı büyümeden durdurmanın ilk adımı erken fark etmek önemli. Kumar oynayan kişiler çoğu zaman, utanç, damgalanma sebebiyle yardım almak istemiyorlar. Ya da ben bunu kendi kendime halledebilirim diye düşünebiliyorlar. Yardım istemek zayıflık değil. Kumar oynayan kişiler çoğu zaman utanç ve damgalanma sebebiyle yardım almak istemiyorlar. Ya da 'Ben bunu kendi kendime halledebilirim' diye düşünebiliyorlar. Ancak yardım istemek zayıflık değildir."