Prof. Dr. Dilci: Dijital mecralar manipülasyonla insan davranışlarını etkiliyor

SİVAS Cumhuriyet Üniversitesi (SCÜ) Eğitim Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi ve Dijital Bağımlılıkla Mücadele Derneği Başkanı Prof. Dr. Tuncay Dilci, "Çocuklar dijital bağımlılık sonrası yüzde 27 oranında içine kapanmış durumdadır. Artık ne istediğini de bilmiyor, varlığını da sorgulayacak durumda değil. Yüzde 17,9'u maalesef şu anda zombi. Dijital mecralar algoritmik bir takım manipülasyon etkileriyle insan davranışlarını düzenlemekte ve şekil vermektedir" dedi.

Prof. Dr. Tuncay Dilci, sanal medya ve dijital bağımlılık ile ilgili açıklamalarda bulundu. Sanal medya bağımlılık riski bağlamında yaptıkları araştırmaya göre çocuk ve gençlerin yüzde 29,4'ünde dijital kumar bağımlılığı ve bahis oyunlarına yönelme gösterdiğini söyleyen Prof. Dr. Dilci, "Her 4 kişiden birinde bahis oyunlarına düşkünlük ve bağımlılık söz konusudur. Dijital dünyada yüzde 28 oranında aşırı bağlanmanın getirmiş olduğu birtakım riskler vardır. Bunun da daha çok yoksunluk sendromu, sosyal iletişimde azalma ve çevreye karşı bilinçsiz ve duyarsız yaklaşımla sergilendiğini görüyoruz. Yüzde 37,8'inin ciddi anlamda etrafında olan bitenden hiç haberi yok. Etrafıyla hiç ilgilenmek istemiyorlar. Yanında cinayet işlense bu çocuklar, bu eyleme karşı hiçbir tepki göstermeyecek. 'Zombi' karakterine erişmiş yeni bir nesilden bahsediyoruz. Bu durum toplumsal yapıda, hem aile hem de bireysel anlamda ciddi sosyal bir çözünme olduğunun göstergesidir. Dijital bağımlılık sonrası çocuklar yüzde 27 oranında içine kapanmış durumdadır. Artık ne istediğini de bilmiyor, varlığını da sorgulayacak durumda değil. Yüzde 17,9'u maalesef şu anda zombi. Önünde çukuru göremeyecek kadar, etrafındaki canlılara bile şiddet uygulayabilecek karakterde duyarsız bir nesil" dedi.

'BOL BOL KİTAP OKUMAK RUH SAĞLIĞI AÇISINDAN ÖNEMLİ'

Psikiyatrik anlamda da riskler oluştuğuna değinen Prof. Dr. Dilci, "Yüzde 11'inde ciddi anlamda psikiyatrik bozukluk davranışı sergiliyor. Yüzde 3,2'si ise intihar etme çizgisinin içerisinde görünüyor. Bugün toplumumuz maalesef dijitalizmin getirmiş olduğu bu dönüşümü sağlıklı ve bilgili bir şekilde yürütemiyor. Ailelerimiz başta kendileri çocuklara doğru rol model olma, doğru zamanlı aile içerisinde planlı etkinlikler yaşamalı. Hatta kendilerini de bu dijital dünyadan soyutlayıcı eylemler ve planlamalara yönelmeleri gerekmektedir. Bol bol kitap okuma ruh ve beyin sağlığı açısından çok önemlidir. Aksi halde dijital nesnenin gün içerisindeki afaki kullanımı sonucu beyinde çürüme ve dijital anlamda Parkinson, Alzheimer gibi hastalıkları artırıcı bir takım sonuçlarla karşılaşmak mümkündür. Geleceğe dönük kurgulama yapmakta sıkıntılar yaşatacaktır" diye konuştu.

'EKRAN MARUZİYETİ AZALIRSA ŞİDDET DE AZALIR'

Dijital mecraların algoritmik yapılarla insan davranışlarını şekillendirdiğini ifade eden Prof. Dr. Dilci "Bu çocuklar ekrana aşırı maruz kaldığı için ekrandaki ve içeriklerdeki sanal durumun gerçek hayattaki gibi normal olduğunu düşünüyorlar. Gerçek hayata geçtiğinde de bir insanı öldürmenin sanal hayattaki gibi kolay olabileceği yanılgısından hareketle rahatlıkla öldürebiliyor, bıçaklayabiliyor. Dolayısıyla dijital mecralar algoritmik birtakım manipülasyon etkileriyle insan davranışlarını düzenlemekte ve şekil vermektedir. Yeni yaşam biçimi algoritmalar üzerinden oluşturulduğu için ekran maruziyeti ne kadar az olursa şiddet o kadar az olur" dedi.