Sıcak çarpmasında hayati tehlike; beyin ve organlar zarar görebilir

AKDENİZ Üniversitesi'nden (AÜ) Dr. Öğretim Üyesi Süleyman İbze, sıcak çarpmasında bilinç değişikliği, konuşma bozukluğu ve nöbet gibi belirtilerin görülebileceğini belirterek, "Sıcak çarpması acil tıbbi müdahale gerektirir. Gecikildiğinde kalıcı beyin ve organ hasarına, hatta ölüme yol açabilir" dedi.

Halk arasında sıcak havalarda yaşanan halsizlik ve fenalaşma 'sıcak çarpması' olarak ifade edilse de sıcaklığa bağlı gelişen rahatsızlıkların en ciddi olanlarından biri olarak öne çıkıyor. Yüksek sıcaklıklar, vücudun ısı dengesini zorlayarak isilikten kas kramplarına, ayaklarda şişmeden halsizlik ve yorgunluğa farklı sorunlara yol açabiliyor. Özellikle uzun süre sıcakta kalanlarda yoğun terleme ile sıvı kaybı artarken; bulantı, kusma, bitkinlik ve kramplar görülebiliyor. Durumun ağırlaşması halinde kişinin bilincinde değişiklik, konuşmasında bozulma, aşırı uyku hali veya nöbet gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor. Çocuklar ve yaşlılar başta olmak üzere sıcak havadan daha fazla etkilenenlerin günün en sıcak saatlerinde güneşten uzak durması, serin ortamlarda bulunması ve yeterli sıvı tüketmesi önem taşıyor.

SICAKLIK TABLOSU

Sıcaklıklara bağlı rahatsızlıkların birçok farklı semptomu olduğunu aktaran AÜ Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı'nda Dr. Öğretim Üyesi Süleyman İbze "Termoregülasyon dediğimiz sistem sayesinde vücudumuz terleme ve diğer mekanizmalarla ısı kaybederek vücut sıcaklığını dengede tutuyor. Ancak bazı durumlarda bu denge bozulabiliyor. Sıcak döküntüsü, ter bezlerinin kanallarının tıkanması sonucu ortaya çıkıyor. Halk arasında 'isilik' olarak da biliniyor ve özellikle çocuklarda daha sık görülüyor. Serin ortamda bulunmak, terlemeyi kolaylaştıran ince ve pamuklu kıyafetler tercih etmek yeterli olabiliyor" dedi.

YÜKSEK SICAKLIKLAR ÖDEME YOL AÇABİLİYOR

Uygulanabilecek kolay yöntemlerle sıcak kramplarının ve sıcak ödeminin önlenebileceğini kaydeden İbze, "Sıcak krampları, yoğun terlemeyle birlikte sıvı ve elektrolit kaybından kaynaklanıyor. Daha çok bacak ve kollarda görülüyor. Sıvı ve elektrolit dengesinin sağlanması ile şikayetler genellikle kısa sürede düzeliyor. Bir diğer durum ise sıcak ödemi. Sıcağa bağlı damarların genişlemesiyle özellikle ayak bileklerinde şişlik oluşabiliyor. Sıcaktan uzaklaşmak, ayakları kalp seviyesinin üzerine kaldırıp, dinlenmek çoğu zaman yeterli oluyor" diye konuştu.

'SICAK BİTKİNLİĞİ DURUMUN CİDDİLEŞTİĞİNİ GÖSTERİYOR'

Dr. Öğretim Üyesi Süleyman İbze, sıcaklıklara bağlı rahatsızlıkların artmasıyla durumun ciddileştiğini belirterek, "Sıcak bitkinliği, artık durumun ciddileşmeye başladığını gösteriyor. Yorgunluk, halsizlik, bulantı ve kusma gibi şikayetler görülüyor. Vücut sıcaklığı genellikle 40 derecenin üzerine çıkmıyor. Kişinin sıcak ortamdan uzaklaştırılarak serin veya klimalı bir yere alınması, fazla kıyafetlerinin çıkarılması ve hava akımı sağlanarak serinletilmesi gerekiyor" dedi.

SICAK ÇARPMASINA DİKKAT

Halk arasında sıcak havalarda yaşanan birçok rahatsızlığın 'sıcak çarpması' olarak ifade edildiğini, ancak sıcak çarpmasının çok daha ciddi bir tablo olduğunu belirten İbze, Sıcak çarpması, sıcak acilleri içerisinde en korktuğumuz ve ölümcül sonuçlara yol açabilen durumdur. Bilinç değişikliği, bilinç kaybı, konuşma bozukluğu, uyku hali veya nöbet gibi nörolojik belirtiler ortaya çıkabilir. Kişinin mümkün olan en kısa sürede sıcak ortamdan çıkarılarak serin bir yere alınması ve vücut sıcaklığının düşürülmesi gerekir. Sıcak çarpması acil tıbbi müdahale gerektirir. Gecikildiğinde kalıcı beyin ve organ hasarına, hatta ölüme yol açabilir" diye konuştu.

ÇOCUKLAR VE YAŞLILAR İÇİN RİSKLİ

Çocuklar ve yaşlıların sıcak havalarda daha fazla risk altında olduğunu vurgulayan Dr. Öğretim Üyesi Süleyman İbze, "Özellikle günün en sıcak saatlerinde doğrudan güneşe çıkılmaması ve mümkün olduğunca serin ortamlarda bulunulması gerekiyor. Dışarıda bulunmak veya çalışmak zorunda olanlarınsa ince, açık renkli, pamuklu veya keten kıyafetler giymesi, yeterli sıvı tüketmesi ve geniş kenarlı şapka kullanması önemli" dedi.

'DENİZE GİRMEK SICAKTAN TAM KORUMUYOR'

Sıcak havada denize girmenin güneşin etkilerinden tamamen korumadığını da belirten İbze, "Kişi denizde de güneş ışınlarına maruz kalmaya devam ediyor. Güneş yanıklarının yanı sıra sıcak ödemi, kramplar ve sıcak bitkinliği gibi durumlarla karşılaşılabiliyor. Özellikle risk grubundakiler günün en sıcak saatlerinde, denize girecek olsalar bile, uzun süre güneş altında bulunmamalı. 'Denizin içindeyim, bana bir şey olmaz' diye düşünülmemeli. Önceliğimiz hastalık ortaya çıktıktan sonra tedavi etmek değil, sağlığı korumak olmalı" diye konuştu.