Türkiye, ASEAN'ın 'Diyalog Ortağı' kabul edildi

DIŞİŞLERİ Bakanı Hakan Fidan, Türkiye'nin, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği'nin (ASEAN) 'Diyalog Ortağı' statüsüne kabul edildiğini bildirdi.

Bakan Fidan, sanal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde yürüttüğümüz, dünyaya ve olaylara çok yönlü bakabilen, uluslararası gündeme ve küresel sisteme etki edebilen dış politikamızda bugün önemli bir sonuç daha elde ettik. Türkiye, ASEAN Dışişleri Bakanları'nın Manila'da aldığı kararla ASEAN'ın 'Diyalog Ortağı' olarak kabul edildi. Böylece, ASEAN içinde üye ülke statüsünün hemen ardından gelen ve daha önce sadece 11 devletin kabul edildiği bir konuma ulaştık" dedi.

Sürece katkıda bulunanlara teşekkür eden Fidan, "2024'te yaptığımız başvurunun ardından, süreç boyunca destek veren dışişleri bakanı arkadaşlarıma, dönem başkanı Filipinler'e ve ASEAN sekretaryasına içten teşekkür ediyorum. Bu gelişme, küresel diplomasimizin doğu ekseni olan Asya-Pasifik'teki etkimizi artırmak, ASEAN bölgesine yönelik uzun vadeli stratejimizi ilerletmek ve mevcut projelerimizi sonuçlandırmak bakımından son derece önemlidir. 2010'da ASEAN'la kurumsal ilişkilerimizin temelini atmamızdan bu yana, ASEAN ülkeleriyle her alanda iş birliğimizi artırmış ve ticaret hacmimizi 6,5 milyar dolardan 16 milyar dolara çıkarmıştık. 'Diyalog Ortağı' statüsüyle beraber, yaklaşık 700 milyon nüfusu ve 4 trilyon ABD dolarını aşan ekonomisi bulunan ASEAN bölgesiyle siyasi ve ekonomik iş birliğimizin daha da derinleşeceğine inanıyoruz. Bu yeni dönemin ülkemiz ve ASEAN üyeleri için hayırlı olmasını diliyorum" ifadelerini kullandı.

BAKANLIKTAN AÇIKLAMA

Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada da "İlişkilerimiz bakımından önemli bir dönüm noktası teşkil eden bu adım, ASEAN'la stratejik iş birliğimizi karşılıklı fayda ve ortak refah temelinde daha da ileriye taşıyacaktır. Yeniden Asya Girişimimizin stratejik vizyonu doğrultusunda, Asya-Pasifik bölgesiyle olan kurumsal iş birliğimizi derinleştirmeye kararlılıkla devam edeceğiz" ifadelerine yer verildi.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından alınan bilgilere göre; Türkiye, Diyalog Ortağı statüsü için 2024 yılında ASEAN'a resmi başvuruda bulundu. 2025 yılı Ekim ayında dönem başkanı Malezya'nın ev sahipliğinde Kuala Lumpur'da düzenlenen 47'nci ASEAN Zirvesi'nde Türkiye'ye Diyalog Ortağı statüsü verilmesi üye ülkeler tarafından ilkesel olarak kabul edildi. Statünün resmileştirilmesi ise yeni diyalog ortaklıklarına ilişkin moratoryuma dair ASEAN kararının sonuçlandırılmasına bağlandı. Türkiye'nin statüsünün, Sektörel Diyalog Ortaklığı'ndan Diyalog Ortaklığı'na yükselişi, ASEAN coğrafyasıyla projelere dayalı ilişki modelinin, kurumsal iş birliği ve istişare mekanizmaları çerçevesinde derinleştirilmesini, bölgesel siyasi ve güvenlik platformlarına daha etkin şekilde dahil olunmasını ve Türkiye'nin Asya coğrafyasına yönelik stratejik hareket kabiliyetinin güçlendirilmesini sağlayacak.

TÜRKİYE-ASEAN İLİŞKİLERİ

Türkiye, ASEAN'la kurumsal ilişkilerinin temelini 2010 yılında Güneydoğu Asya Dostluk ve İşbirliği Anlaşması'na taraf olarak attı, 2017 yılında ise 'Sektörel Diyalog Ortağı' statüsü kazandı. Güneydoğu Asya'yla ilişkilerde ticaret ve yatırımlar başlıca unsurlar olmaya devam ederken, Türkiye aynı zamanda yapılandırılmış siyasi diyalog, kalkınma iş birliği, akademik ve kültürel etkileşim de dahil olmak üzere ASEAN ve üye devletleriyle olan bağlarını çok yönlü olarak geliştirmeyi hedefliyor.

ASEAN ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi 2010 yılında 6,5 milyar doları iken 2025 yılında 16,12 milyar dolara ulaştı. Bu çerçevede Malezya, Vietnam, Endonezya, Tayland ve Singapur, Türkiye'nin başlıca ticaret ortakları oldu. Türkiye-ASEAN iş birliği; tarım, kadınların ekonomik bağımsızlığının güçlendirilmesi, afet yönetimi, insani maksatlı mayın faaliyetleri, denizcilik, sürdürülebilir kalkınma, yenidoğan sağlığı ile bilim ve teknoloji gibi alanlarda da yürütülen somut projeler aracılığıyla gelişiyor.

ASEAN DİYALOG ORTAKLIĞI STATÜSÜ

ASEAN Diyalog Ortaklığı, ASEAN'ın üye olmayan bir ülke veya uluslararası örgütle kurduğu en kapsamlı ve kurumsallaşmış dış ortaklık statüsü olarak biliniyor. Bu statü, ASEAN'ın karar alma süreçlerinde üyelik veya oy hakkı tanımamakla birlikte, zirveler ile üst düzey istişare toplantılarına düzenli iştirak edilmesini sağlıyor. Söz konusu statü ayrıca, Doğu Asya Zirvesi ve ASEAN Bölgesel Forumu gibi genişletilmiş bölgesel ASEAN toplantılarına daha kapsamlı ve kalıcı katılıma imkan tanıyor. Bugünkü kararla birlikte Türkiye; Avrupa Birliği, ABD, Kanada, Rusya, Çin Halk Cumhuriyeti, Japonya, Güney Kore, Hindistan, Avustralya, Yeni Zelanda ve Birleşik Krallık'ın da yer aldığı ASEAN Diyalog Ortakları arasına katılacak.