Üniversitede yerli ve milli imkanlarla deprem sönümleyici geliştirildi

TEKİRDAĞ Namık Kemal Üniversitesi (NKÜ) Yapısal Deprem Laboratuvarı'nda yerli ve milli imkanlarla, kolonlara ve kirişlere yük gelmeden binanın depremi atlatmasını sağlayacak, metalik panel sönümleyiciler üretildi. NKÜ Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı Dr. Öğretim Görevlisi Ahmet Bal, "Bu metalik panel sönümleyicileri Tekirdağ Yapı ve Deprem Mühendisliği Laboratuvarı'nda geliştirdik. İlk defa da Türkiye'de bizim bu sağlık spor bilimleri derslikleri projesinde uyguluyoruz şu anda. Tamamen yerli ve milli mühendislik eseri olan bir sönümleyici tipi" dedi.

Tekirdağ Valisi Recep Soytürk ile NKÜ Rektörü Prof. Dr. Mümin Şahin öncülüğünde, üniversitede geçtiğimiz Nisan ayında 4 bin metrekare alan üzerine 'Yapısal Deprem Laboratuvarı' kuruldu. Özellikle Tekirdağ ve çevresindeki yapıların deprem performansının analiz edildiği laboratuvarda, riskli yapılar belirlenerek güçlendirme yöntemleri geliştiriliyor. Laboratuvarda son olarak, yerli ve milli imkanlarla metalik deprem sönümleyici geliştirildi.

'YAPI VE DEPREM MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI'NDA GELİŞTİRDİK'

NKÜ Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı Dr. Öğretim Görevlisi Ahmet Bal, sönümleyicilerin, kolonlara ve kirişlere yük gelmeden binanın depremi atlatmasını sağladığını belirtti. Deprem sönümleyicilerinin, özellikle yapıların deprem sırasında hasar görmemesini ve binanın depremden izolasyonunu sağlayan sistemler olduğunu söyleyen Bal, "Bunlarla ilgili dünyada, Japonya'da, Amerika'da çok yaygın taban izolatörleri, burkulması önlenmiş çaprazlar gibi birçok metot var. Bu metotlardan bir tanesi de aslında panel sönümleyicilerdir. Bunlar metalik esaslı panel sönümleyicilerdir. Biz bu metalik panel sönümleyicileri Tekirdağ Yapı ve Deprem Mühendisliği Laboratuvarı'nda geliştirdik. İlk defa da Türkiye'de bizim bu sağlık spor bilimleri derslikleri projesinde uyguluyoruz şu anda" dedi.

'BETONARME BİNALARA DA UYGULANABİLİR'

Amaçlarının, binanın deprem sırasında sarsıntıyı hissetmemesi olduğunu belirten Bal, "Bizim projemizin özelliği gereği ilk hedefimiz bu binanın deprem sırasında sarsıntıyı hissetmemesi ve deprem sonrasında kullanımda kalmasıydı. Yani hemen kullanım performansı düzeyinde kalmasıydı. Bu sönümleyiciler bu amaçla geliştirildi. Bunlar şu anda içinde bulunduğumuz binada çelik yapı olarak kullanılıyor. Ancak tamamı çelik bina, ağır çelik dediğimiz içerisinde metalik panel sönümleyicilerimiz var. Bunun dışında betonarme sistemlere de uygulanabilir. Yine bu binanın bir diğer özelliği de özellikle yangın direncini arttırmak amacıyla döşeme sistemleri ve çatı sistemleri tamamen donatılı gaz betonla imal edilmiş bir bina. Bu açıdan da Türkiye'deki yeniliklere öncü olan bir binanın içindeyiz şu anda" diye konuştu.

'KOLON VE KİRİŞLERE YÜK GELMEDEN BİNA DEPREMİ ATLATIYOR'

Panel sönümleyicilerin, yumuşak metalden üretildiğini anlatan Bal, "Bunlar yumuşak metallerden üretiliyor. Dediğim gibi tamamen yerli ve milli mühendislik eseri olan bir sönümleyici tipi. Yumuşak metaller, deprem anındaki hızlı enerjiyi yutuyor, bir nevi enerji yutarak deprem etkisini sönümlüyor. Biz dairesel boşluklu olanlarını kullandık. Dairesel boşluklu olanlar da aslında bir nevi yönlendirme anlamına geliyor. Binada ilk hasarı alacak elemanlar bunlar. Enerjiyi üzerinde sönümlüyor ve binanın ana taşıyıcılarına, kolonlarına, kirişlerine yük gelmeden binanın depremi atlatması bekleniyor. Bir diğer iyi özelliği de şudur; bu deprem sönümleyicilerini, deprem sonrasında tekrar kullanabiliyorsunuz. Yani bunları yerinden çıkartıp yenisini takarak kullanmak mümkün hale geliyor" ifadelerini kullandı.