'Endometrioziste klinik tanı ile tedavi hızlanabilir'

KADIN Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Doç. Dr. Funda Göde, "Endometriozis, tanısı en sık geciken hastalıklardan biri ve bu gecikme ortalama 4 ila 11 yılı bulabiliyor. Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Koleji'nin (ACOG) Mart 2026'da yayımladığı yeni kılavuz, bu uzun bekleyişe neden olan tanı yaklaşımını yeniden ele alıyor. Kılavuza göre, her hastada kesin tanı için ameliyat beklemek gerekmeyebilir, uygun durumlarda klinik değerlendirmeyle tedaviye daha erken başlanabilir" dedi.

Bahçeci İzmir Tüp Bebek Merkezinden Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Doç. Dr. Funda Göde, "Yeni kılavuzun odak noktası endometriozis tanısını hızlandırmak ve hastaların yaşam kalitesini yükseltmek. Bu doğrultuda hastaların tedaviye daha erken ve güvenle ulaşmasını hedefleyen bir yol haritası çiziyor" diyerek konu hakkında detaylı bilgi aktardı.

Doç. Dr. Göde, "ACOG 2026 kılavuzuna göre hekimler, hastaların belirtileri ve fiziki muayene bulgularına dayanarak klinik tanı koyabilir ve cerrahi operasyon yapmadan tedaviye başlayabilir. Bu yaklaşımın temel amacı, tanı sürecindeki kronik gecikmeleri azaltmak ve hastanın yaşam kalitesini artırabilmek. Bu noktada dikkate alınması gereken belirtilerin önem kazandığını söyleyebiliriz" diye konuştu.

'HANGİ BELİRTİLER ENDOMETRİOZİS ŞÜPHESİ UYANDIRIR'

Doç. Dr. Göde: "Endometriozis, rahim içini döşeyen endometrium tabakasına benzer dokuların, rahim boşluğu dışında tutunması ile karakterizedir. Östrojen hormonuna bağlı olduğundan üreme çağında görülür. Etkileri sistemiktir, çok yönlü klinik tablo oluşturabilir. Dolayısıyla belirtileri de semptomlarının şiddeti de değişiklik gösterebilir. Yeni uygulama kılavuzunda da belirtildiği gibi 6 aydan uzun süren kronik pelvik ağrı, şiddetli âdet sancısı, cinsel ilişki sırasında ağrı, ağrılı idrar yapma veya dışkılama endometriozisin habercisi olabilir. Ek olarak bu semptomlara eşlik eden infertilite varlığı, tanı olasılığını istatistiksel olarak anlamlı derecede artırabilir" dedi.

'GÖRÜNTÜLEMEDE İLK ADIM: TRANSVAJİNAL ULTRASONOGRAFİ'

Tanı sürecinde hangi görüntüleme yönteminin kullanılacağının yeni kılavuzun değindiği konular arasında olduğunun altını çizen Doç. Dr. Göde, "Şüphe durumunda kılavuzun öncelikli önerisi transvajinal ultrasonografi. Bu yöntemle rahim, yumurtalıklar, fallop tüpleri, mesane, bağırsaklar ve Dougles boşluğu gibi anatomik bölgeleri inceleyebiliyoruz. Bu yöntem hasta için uygun değilse transabdominal ultrasonografi bir alternatif olarak değerlendirilebilir. Derin endometriozis şüphesi olan ve cerrahi planlanan hastalarda ise hastalığın yaygınlığını anlamak için pelvik MRI istenebilir. MRI, özellikle vajina ve bağlar üzerindeki derin tutulumları belirlemede ultrasondan daha duyarlı bir performans sergileyebilir" diye konuştu.

'ENDOMETRİOZİS TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİ HANGİ DURUMLARDA GEREKLİ'

Tanısal laparoskopinin belirli klinik durumlarda hala çok önemli bir seçenek olduğunu ifade eden Doç. Dr. Göde, "Klinik tanının net olmadığı olgularda, hastanın cerrahi ve patolojik olarak kesin tanı öğrenmek istemesi hâlinde ya da başlanan medikal tedavi ağrıyı yeterince kontrol edemediğinde laparoskopi gündeme geliyor. Görüntüleme sonuçları normal olsa bile şüphe sürüyorsa da cerrahi değerlendirme öne çıkar. Buradaki temel nokta ameliyat kararının, riskler ve olası faydalar birlikte tartılarak hasta ve hekim tarafından ortak şekilde verilmesi" ifadelerini kullandı.