Karne sonrası özel gereksinimli çocukların ailelerine öneriler

- İSTANBUL Kültür Üniversitesi Özel Eğitim Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Fidan Güneş Gürgör Kılıç, karne ve gelişim raporlarının değerlendirme sürecinin yalnızca bir parçası olduğunu belirterek çocukların bireysel özellikleri ve öğrenme süreçlerinin bütüncül şekilde ele alınması gerektiğini dile getirdi.

Kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim alan 375 bin 653 öğrenci ile ayrı özel eğitim okullarında öğrenim gören çocuklar için karne süreci tamamlanırken, uzmanlar ailelerin bu döneme yaklaşımının çocukların gelişimi açısından belirleyici olduğuna dikkat çekiyor. Dr. Gürgör Kılıç, sınav ve karşılaştırmaya dayalı eğitim sisteminde çocukların bireysel gelişimlerinin gözden kaçabildiğini ifade ederek, ailelerin çocuklarını kendi öğrenme hızları içinde değerlendirmesinin önemine işaret etti.

Eylül-Ocak döneminde çocuklarda gözlenen değişimlerin yalnızca akademik derslerle sınırlı tutulmaması gerektiğini belirten Kılıç, sosyal beceriler ve yaşa uygun özbakım becerilerindeki gelişimlerin de izlenmesi ve kayıt altına alınmasının önemli olduğunu söyledi. Dr. Gürgör Kılıç çocuğun öğrenme sürecine gösterdiği çabanın da mutlaka takdir edilmesi gerektiğini belirtti.

'RUTİNLER KORUNMALI'

Ara tatil döneminde günlük rutinlerin bozulmasının özel gereksinimli çocuklarda davranış değişikliklerine yol açabileceğini kaydeden Dr. Kılıç, okul dönemindeki rutinlerin mümkün olduğunca sürdürülmesini önererek "Öğretmen geri bildirimleri doğrultusunda oyun temelli ve açık hava etkinlikleriyle öğrenme anları desteklenebilir" dedi.

Akademik becerilerin masa başı çalışmalarla sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Dr. Kılıç, matematik gibi derslerin günlük yaşam etkinlikleriyle desteklenebileceğini aktardı. Dr. Kılıç, "Örneğin, yemek hazırlığı sırasında çatal ve kaşıkları saymak hem matematik becerilerini hem de bağımsız yaşam becerilerini destekleyebilir. Masa başı etkinliklerden önce rahatlatıcı faaliyetlere yer verilmesi, öğrenme sürecini kolaylaştırır" diye konuştu.

'OKUL DÖNÜŞ SÜRECİ PLANLANMALI'

Ara tatilin sonuna doğru uyku, yemek ve günlük rutinlerin yeniden düzenlenmesinin okula uyumu kolaylaştıracağını belirten Dr. Kılıç, tablet ve telefon kullanımında süre sınırlamasının önemine dikkat çekti. Dr. Kılıç, bu süreçte çocuklara doğrudan cihazı bırakmalarını söylemek yerine, alarm ve hatırlatıcılarla öz-düzenleme becerilerinin desteklenmesi gerektiğini aktardı.

YEREL YÖNETİMLER VE OKULLARDAN DESTEK

Ailelerin tatil sürecini çocuklarıyla planlamasının yanı sıra, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarının ücretsiz destekleyici etkinlikler sunmasının da önemine değinen Dr. Kılıç, okulların karne sürecini yalnızca akademik değerlendirme olarak görmemesi gerektiğini ifade etti.

Okulların kapsayıcı okul iklimi açısından öz-değerlendirme yapmasının ve ikinci dönem için iyileştirici adımlar planlamasının gerekli olduğunu belirtti. Millî Eğitim Bakanlığı'nın da kapsayıcı ve çeşitliliğe duyarlı bir eğitim sürecinin işleyişini değerlendirmesi gerektiğini belirten Dr. Kılıç, kaynaştırma ve bütünleştirme uygulamalarının temel unsurlarından biri olan destek eğitim hizmetlerinin okul bazlı ele alınmasının önemine dikkat çekti.

Dr. Kılıç, "Bu kapsamda, okullara özel eğitim danışmanlığı sağlanması, özel eğitim öğretmenlerinin görevlendirilmesi ve destek eğitim odalarının düzenlenmesi gibi uygulamaların yaygınlaştırılması gerekir" ifadelerini kullandı.